Dode hoeken: Parijs op de fiets

Uit het hart gegrepen dit filmpje. Hoewel ik groot voorstander ben van Parijs op de fiets, toont het helaas (een deel van) de realiteit van het fietsersbestaan op de Parijse avenues en de boulevards: brommers en motoren in de busbaan waar zij niets te zoeken hebben, automobilisten die niet uitkijken als ze hun portier openzwaaien, brommers - al dan niet in tegengestelde richtig - op het fietspad, bussen die je afsnijden, de fietsstrook gebruikt als parkeerplaats... Een jaar lang legde een Parijse fietser alle perikelen die op de loer liggen, vast op een minicamera.
Lees hier over de smak die ik dit een paar maanden geleden maakte en hier over de eerste verkeersboete die ik ooit kreeg. Dit filmpje ontdekte ik op de Frankrijksite Frogsmoke.

Paris selon Gregoire: Fiets

Foto en copyright: Emile Gregoire. Creative Commons not valid. Meer foto's op de website van Emile Gregoire.

Ruim een jaar lang werd het leenfietsenprogramma in Parijs vrijwel unaniem tot succes verklaard, nu is het ineens mislukt, door veel vandalisme en diefstal. Dat blijkt iets genuanceerder te liggen, zoals ik later zelf schreef. Het verhaal zet ik bij de reacties. Hier legt de Fotograaf vast dat niet alleen de Vélib' onder vandalisme heeft te leiden.

Languit op Rue de Vaugirard

Daar ligt uw correspondent, languit op de Rue de Vaugirard, in het zesde arrondissement, zijn fiets enkele meters verderop. Ongeveer zoals hiernaast, maar dan minder ernstig. Op de terugweg van een reportage in de Salon de l'Agriculture aan de Porte de Versailles in het zuiden van de stad rijd ik in hoog tempo terug richting mijn appartement in de Marais. Op dat moment kijkt een kl****** niet uit voordat hij zijn portier opent en ik rij te hard om nog uit te wijken. Mijn fiets schampt de deur en ik raak uit balans. Ik maak een smak op mijn rechterarm en voel me eventjes erg zielig.
Het doet pijn, ik vind de man, die zich schuldbewust blijft excuseren, een sukkel, maar zie ook al vrij snel in dat het nog een stuk erger had kunnen aflopen. Zaken als 'een auto die vlak achter me zou rijden' en 'tanden uit gebit' schieten me door het hoofd. De man schrijft op mijn aanvraag zijn naam (eerst alleen voornaam) en telefoonnummer op een papier voor het geval ik schade zou blijken te hebben. Hij is zelf ook geschrokken en ik denk dat hij juiste gegevens heeft opgegeven. De schade lijkt vooralsnog mee te vallen. Ik wil nog zijn nummerplaat noteren (en had dat ook gewoon moeten doen), maar zie dat hij bij zijn auto blijft staan en vind het op de een of andere manier not done in zijn gezichtsveld zijn kenteken te noteren. Tja, van zes jaar Frankrijk krijg je misschien iets te veel decorum.
Het doet pijn, maar ik kan nog fietsen. Het verhaal staat gepland voor de zaterdagkrant, dus moet geschreven worden. Nabij Saint-Michel bedenk ik dat ik wellicht gek aan 't worden ben. Ik zie bus 96 aankomen die langs mijn huis rijdt en besluit mijn fiets neer te zetten om de bus te nemen. Die rijdt net voor mijn neus weg en ik neem een taxi, waarschijnlijk de eerste goede beslissing sinds de botsing. Wanneer ik uitstap, kijk ik niet achterom en blijkt er een fietser niet ver achter mijn deur te zitten. Niets aan de hand, maar uiteraard wel een zeer pijnlijk moment voor mij.
Ik denk dat ik weinig mankeer, maar het doet toch nog steeds veel pijn en ik heb liever het zekere voor het onzekere. Ik maak een afspraak met de huisarts, die ik toevallig net een week eerder voor het eerst bezocht. Ik ga in maart opnieuw de halve marathon van Parijs lopen en daarvoor is een medisch certificaat vereist dat niet ouder dan een jaar mag zijn. Dat van mij is op de dag van de koers een jaar en vijf dagen, maar dat is ouder dan een jaar dus mag niet. Voordat ik de dokter bezoek, tik ik nog snel het verhaal: in de 'ultraliberale' wereld van freelancers komen er geen centen binnen als er geen verhalen geschreven worden.
Mijn huisarts bevestigt mijn vermoedens, ofschoon hij overweegt een röntgenfoto te laten maken om helemaal zeker te zijn dat er niets is. Maar, zegt hij, dat kan ook wel een paar dagen wachten. Het ziet er allemaal wel goed uit.
Van een bezoek aan de huisarts tijdens mijn studiejaar in Dijon, dat leidde tot een röntgenfoto die ik zelf mee naar huis mocht nemen, weet ik dat Franse dokters gul zijn met medicijnen. Voor een pijnlijke inwendige blauwe plek die ik had opgelopen bij een val op de ijsbaan, kreeg ik drie middeltjes mee, waaronder een homeopathisch medicijn voor onder de tong. Fransen zijn niet voor niets de grootste consumenten ter wereld.
Het recept dat ik vandaag meekrijg om een - waarschijnlijk - goede blauwe plek te behandelen, overtreft mijn stoutste verwachting. (1) Betadine, een zalfje dat ik twee keer per dag op moet smeren, nadat ik eerst (2) Cyteal heb aangebracht, een soort gel. (3) Ketun moet er daarna op, afgewisseld met (4) Hemoclar. Oraal moet ik vervolgens (5) Bi-Profenid innemen en (6) Inipoup, als pijnstiller en om de genezing te bevorderen. Het spreekt voor zich dat ik (7) paracetamol moet slikken, de zwaarste variant ("Heb je dat nog niet gedaan?").
Bij de apotheek koop ik uiteindelijk het ontsmettingszalfje Cyteal en lichte paracetamolletjes. Maakt u zich geen zorgen over uw correspondent. Ik heb het vanavond rustig aan gedaan, lees zo nog een paar hoofdstukjes uit Reis om de wereld in 80 dagen, en ben morgen weer de oude. Dat treft, want dan viert mijn moeder haar zestigste verjaardag en ik reis dus af naar Nederland.

Op de valreep naar Jeff Koons in Versailles

Op naar Versailles

Vrijdag ben ik op de valreep met drie vrienden naar de omstreden tentoonstelling van Jeff Koons in Versailles geweest. Een groot succes, net als de fietstocht erheen.

Mijn goede voornemen: weer langere verhalen schrijven op Parijsblog. De lezers wens ik een mooi jaar toe. En hier nog een aardig verhaaltje uit Het Parool.

Mijn eerste boete

Ça y est. Negentwintig jaar sinds deze zomer, nog steeds geen rijbewijs, maar wel een eerste verkeersboete. Vorige week was het zover, op het Place du Panthéon, op de fiets door rood, om de hoek bij het appartement waar ik een jaar geleden nog woonde.
Onverbeterlijk, zo noemde een vriend mij gisteren in een andere context, maar ook in dit geval is het een passende kwalificatie. Een keer of vijf ben ik in Parijs op heterdaad betrapt. De eerste keer vertelde ik de politie dat een rood stoplicht in Nederland genegeerd mag worden wanneer je rechtsaf slaat en dat ik dacht dat dat ook in Frankrijk het geval was, de tweede keer had ik mijn hoofd er niet bij na een tv-debuut op i-Télé (niet ver van de waarheid), een derde keer volstond een boze agentenblik met een waarschuwende vinger en recentelijk ontsnapte ik ternauwernood aan een dubbele prent van 180 euro.
Maar nu was het dus toch zover. Ik was op weg van de Marais naar de Jardin du Luxembourg voor mijn dagelijkse rondjes hardlopen. Ik zag een aantal politiewagens staan, maar was er van overtuigd dat het om verkeerspolitie (Police de la Circulation) ging. Dat zijn - met alle respect - Melketiers die doorgaans midden op een kruispunt het verkeer regelen terwijl de stoplichten naar behoren functioneren. Bovendien moeten zij - voor zover ik weet - een echte politieman inschakelen om over te gaan tot een bekeuring. Wel zie ik ze geregeld parkeerboetes uitschrijven, dus wellicht is dat veranderd. Enfin, ik heb nu even geen zin dat uit te zoeken (dat mag op een blog).
Hoe dan ook, ik negeerde het stoplicht dat mij van de Rue Clovis naar de Place du Panthéon leidde in de veronderstelling dat de Melkertagenten dat a) niet doorhadden en b) dat zij mij toch niet mochten bekeuren. Een dubbele misrekening.
De Police de la Préfecture (in principe dezelfde politie maar in het bezit van andere autootjes en meer rechten) maande me te stoppen. Net als de vorige keer had ik geen geldige identificatie bij me. Sterker nog: omdat ik zou gaan hardlopen had ik nog geen vodderige klantenkaart met mijn naam erop.
Ik vreesde voor een roemloze aftocht naar het bureau, maar mocht gewoon mijn naam en adres opgeven. Gezagstrouw als ik ben, gaf ik de juiste gegevens op. Met mijn vriendelijkste gezicht vroeg ik of het niet bij een waarschuwing kon blijven, maar de agente was onvermurwbaar. Ze verdween naar haar auto om een bon uit te schrijven.
Na lang wachten kwam ze terug met de prent. Ze bleek me te matsen. Ik kreeg geen boete voor door rood fietsen (90 euro), maar voor 'het negeren van een oranje licht terwijl ik alle mogelijkheid had daarvoor te stoppen'. Bon, als dat de waarheid was, zou ik pas echt gefrustreerd zijn, maar in dit geval vond ik het wel een vriendelijke geste. Bovendien kost deze overtreding niet meer dan 22 euro. Bij het vakje 'ik ontken de mij ten laste gelegde feiten' of 'ik geef toe', gaf ik huichelachtig toe.
Het klinkt wellicht vreemd, maar met een zekere trots fietste ik met mijn boete in de joggingbroek door naar het park, waarna ik bij thuiskomst direct een cheque uitschreef. Van de 68 euro winst gingen vriendin en ik die avond naar de sushi-Japanner.

Je vous souhaite une bonne journée

Nadat ik woensdag tijdens een geslaagd etentje bij Nederlandse vrienden behalve een verrukkelijke tonijn de belangwekkende kennis tot me genomen had dat oud-premier Dries van Agt stilstaand op zijn fiets zijn evenwicht kan bewaren, dacht ik gisteren: wat van Agt kan, kan ik ook.
Wachtend voor een stoplicht op de Rue Saint-Honoré hield ik het best een tijdje vol. Helaas, na pakweg een halve minuut hefitge stuurbewegingen moest ik mijn linkervoet op de grond zetten. Vrijwel tegelijkertijd voelde ik een hand op mijn schouder. Een collega-fietser die respect betuigde voor het vertoonde?
Neen, de lange arm der wet. Ik stond namelijk te wachten na het zebrapad van de voetgangers en had daarmee het rode stoplicht genegeerd. En bovendien was ik enkele honderden meters eerder ook al door rood gereden.
'Papieren alstublieft'. Oeps, ik heb nooit meer een ID-kaart aangevraagd sinds de hardhandige beroving in de banlieue vorig najaar, had geen paspoort op zak en kon me dus formeel niet identificeren, wat net als in Nederland op zich al strafbaar is. Op naar het bureau dus, zei de agent.

Wel had ik mijn officiële perskaart bij me, uitgegeven door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Toen ik die toonde, sprak de agent de mysterieuze woorden: Ça ne va pas arranger les choses.
Wat bedoelde hij? Dat ik niet moest denken als persmuskiet vrijuit te gaan. Dat ze me extra hard aan zouden pakken? Dat het geen geldige ID is (hetgeen waar is). Ik moest mijn fiets voor de apotheek staan en mijn zakken legen. Mijn nationaliteit was vastgesteld en logische vraag was nu of ik geen substances illicites bij me had.
Die had ik gelukkig voor één keer thuisgelaten, dus er viel me verder weinig te verwijten. Nu ging de agent me uitleggen welk risico ik zelf nam en vooral welk gevaar ik was voor hem en de Franse samenleving. Híj had geen zin om mij straks op te moeten ruimen als ik onder een auto lag, wat dan ook nog eens zou gebeuren op zíjn belastingcenten.
Een vrouwelijke agente was er inmiddels bij komen staan. Twee anderen keken toe vanuit de auto. De man bleef het woord voeren. Ik kon de boete direct pinnen en betalen. Twee rode lichten genegeerd à 90 euro: 180 euro. Het eerste stoplicht, dat ik me om eerlijk te zijn nauwelijks herinnerde, kon ik moeilijk aanvechten: 'Ik zat met mijn hoofd in de wolken', probeerde ik nog wel. 'Je fietst met je hoofd op de schouders', was het gevatte antwoord.
De tweede 90 euro vond ik echter onrechtvaardig. Ik stond juist te wachten. Ok, misschien na het zebrapad, maar ik wachtte echt tot het groen zou worden.
'En waarom zette u uw benen dan niet op de grond?', vroeg de agent. Tja, kom dan maar eens met Dries van Agt aanzetten. Ik: 'Het was een spelletje dat ik vaker speel voor het stoplicht.' Agent: 'In Frankrijk spelen we geen spelletjes voor het stoplicht'.
Ai, daar was nauwelijks een speld tussen te krijgen. De moed zakte me in de schoenen. 180 euro: mijn verhaal waarmee ik gisteren bezig was over (het gebrek aan) voetbalbeleving in Frankrijk, zou me op die manier nog maar weinig opleveren...
Toen sprak de agent de enige vriendelijke woorden in ons gesprek. Je vous souhaite une bonne journée, Monsieur. En hij liep terug naar de politiewagen. Geen politiebureau, geen bon, geen pinautomaat, zelfs geen naam genoteerd. Naast elkaar stonden we te wachten voor het stoplicht. Ik hield beide benen aan de grond en stond geen centimeter op het zebrapad.
Was het toch mijn perskaart?

Foto: le niners

Breng je Vélib' naar Montmartre en fiets een kwartier extra voor niets

Vélib' girls. Foto: Malias
Travailler plus pour gagner plus. Eindelijk wordt de slogan van Sarko's verkiezingscampagne van vorig jaar werkelijkheid. Wie namelijk de moeite neemt een leenfiets van Vélib' een heuvel op te fietsen, mag een kwartiertje langer dan het gebruikelijke halfuur gratis fietsen. Als abonnees de bonusminuten niet geheel gebruiken, bijvoorbeeld 34 minuten, nemen ze de elf ongebruikte minuten mee naar een volgende rit.

Daarmee hopen ze bij Vélib' uiteraard een beter evenwicht te creëren: fietsers nemen nu graag een Vélib' vanaf Belleville, parkeren hun fiets honderd meter lager bij de Seine, om vervolgens terug de metro te nemen. Een kennis opperde een halfjaar geleden al eens een euro krediet bij te schrijven op het abonnement van eenieder die met zijn Vélib' de berg oprijdt.
Dus op naar Belleville, Montmartre en de andere hooggelegen standplaatsen. Kijk op de plattegrond op de site (storing op moment van schrijven, maar die gaat vast over) van Vélib' voor welk honderdtal plekken deze regeling geldt.

Witte fietsen in vijftien Franse steden

Franse steden steken elkaar graag de loef af. Sinds een jaar of tien beconcurreren ze elkaar wie de mooiste tram heeft, waar je het fijnst aan het stadsstrand kan liggen (ben benieuwd naar Tourcoing Plage) en de nieuwste hype is: wie heeft het beste wittefietsenplan?
Het viel me eergisteren op bij een overstap in Dijon, waar mijn TGV een uur vertraging had en ik zodoende even een rondje door de stad kon lopen. Voor het station stond 'Vélodi' op me te wachten.
De bekendste is uiteraard Vélib' in Parijs en de eerste was Vélo'v in Lyon in mei 2005 (waarover ik een jaar geleden al eens berichtte). Liefst twaalf andere Franse steden hebben inmiddels ook bijna-gratis leenfietsen, waarbij opvalt dat de concurrentie er bij een aantal steden ook uit bestaat een zo ridicuul mogelijke naam aan het project te geven: V'hello in Aix-en-Provence (wat mij betreft de winnaar van de namencontest), Vélam in Amiens, V'eol in Caen, Vélocité in Besançon en Mulhouse, Libre-service à Vélo in La Rochelle, Le Vélo in Marseille, Vélomagg' in Montpellier Vélo+ in Orléans, BIP! in Perpignan, Vélo à la Carte in Rennes en VélôToulouse in Toulouse.
Ook al is het dan wat hyperig en is het de vraag of het overal even goed zal werken, ik ben blij met de ontwikkeling.

Vélib' bij Eiffeltoren. Foto: Batigolix (flickr)

Opgelet: beverratten in de Marne

Wat doet uw correspondent op een vrije zondagmiddag? Welnu, gisteren heb ik met een bevriende fotografe een aardig fietstochtje gemaakt langs de rivier de Marne. Behoorlijk idyllisch daar rond Bry-sur-Marne en Champigny. Vooral 's zomers moet het een feest zijn met alle guinguettes (soort eet- en drinktentjes) aan het water en soms zelfs op eilandjes. Daar zal ik over een halfjaartje weer eens over berichten.

Nu eerst uw aandacht voor het volgende. Op een goed moment zagen we een opvallend beest in de rivier. Ik twijfelde tussen een otter en een grote rat. Of toch een bever? Otters of bevers vlakbij Parijs, het Grenelle de l'environnement (de grote mileutop) van Nicolas "Al Gore" Sarkozy leek zijn eerste vruchten af te werpen.
Het beest zwom naar de oever en ging even aan de kant zitten om zich beter te laten observeren. Stadsmensen als we zijn, hielp dit nog niet bijster veel. Het was in ieder geval geen bever (die hebben een platte staart) en geen rat (ons beest was groter), goed dan maar een otter. Cool, een otter gezien, daar kan je mee thuis komen.
Ik vroeg het voor de zekerheid nog aan enkele gefascineerde voorbijgangers, die er iets minder stads uitzagen. Die spraken van ragondins. Dat zou dan wel het Franse woord voor otter zijn. Iets verderop kwamen we nog twee exemplaren tegen.
De dikke Van Dale F-N (Fransen vragen zich wel eens af of ik het handboek van het Front National in de kast heb staan) bood uitsluitsel. Een otter was het niet, dat is een loutre. Een ragondin daarentegen is een beverrat. Uit de wiki-encyclopedie heb ik begrepen dat het niet zo'n fijn beestje is. Ze slopen de dijken. Opgepast dus, als u van plan bent een van die fraaie stulpjes aan de Marne te kopen.

Een beverrat (niet in de Marne). Foto van Lisa Taysett, gepubliceerd met toestemming van de fotografe

Laatste stakersnieuws: ook morgen weinig treinen en metro's

Morgen wordt het waarschijnlijk opnieuw Vélib'en voor veel Parijzenaars, want het metropersoneel van de RATP heeft voor verlenging van de staking gestemd. Ook het treinverkeer van de SNCF zal weer ernstig ontregeld zijn. Als het goed is, rijdt de Thalys naar Amsterdam morgen wel gewoon. En daar kunnen ze zich maar beter aan houden, want mijn vader viert dit weekend zijn verjaardag en ik sta op de lijst van genodigden.

Een dagje Parijs tijdens de staking

Nog nooit zag ik station Châtelet-les Halles zo leeg. Op een normale dag nemen 750.000 reizigers er de metro of de RER-trein. Vandaag zag ik gesloten winkels, lege roltrappen en geen enkele trein.

Geen enkele trein, zei ik.

Met metrolijn 14 - zonder bestuurder, dus die rijdt gewoon - kwam ik bij de universiteit Tolbiac, waar de studenten ook 'staakten'. Aanhalingstekens omdat volgens mij alleen mensen met betaald werk kunnen staken. Hoe dan ook, lopend bereikte ik station Montparnasse, waar de rebellen zich hadden verzameld.

U dacht nog leuk naar het theater te gaan dit weekend. Dus niet: ook de Comédie Française staakt, net als de Opéra de Paris.

Een bijna-gratis leenfiets van Vélib' bleek het beste middel de stakingsellende te omzeilen. Uw correspondent heeft zich inmiddels gelaafd aan enige glazen Beaujolais (verrassingen waren uitgesloten) en is u morgen weer van dienst.

Staken, staken, staken

De oplossing tegen de stakingen van het openbaar vervoer, een leenfiets van Vélib'. Filmpje van de Franse editie van gratis dagblad Metro

Het is herfst, een van de favoriete stakingsseizoenen van de Fransen. In de zomer ga je naar het strand, in de winter lekker skiën en in het voorjaar of de herfst blijft er voldoende tijd over voor een goede staking. Tous ensemble, tous ensemble eh, eh.
De studenten van een twintigtal universiteiten beten vorige week alvast het spits af, komende week volgen vanaf dinsdag de spoorwegen (SNCF) en vanaf woensdag het openbaar vervoerbedrijf van Parijs, de RATP. Bovendien zou uw avondje opera wel eens lastig kunnen worden, want ook daar wordt het werk neergelegd, net als bij de gas- en elektriciteitsbedrijf GDF en EDF.
De angst van de regering is dat de stakingen zo lang duren dat ze overlappen met de acties van de ambtenaren en het personeel van de post en France Télécom, zodat ze Juppé-achtige vormen (herfst 1995) aan zouden kunnen nemen. Hoe dan ook, Parijsblog houdt u op de hoogte.

Witte fietsen in Lyon

Fiets van Vélo'v, het 'wittefietsenplan' van Lyon. Foto: Olivier van Beemen

Een paar weken geleden heb ik een bijzonder aangename zaterdag doorgebracht in Lyon, de tweede stad van het land. Daar heb ik de bijna-gratis, openbare fietsen uitgeprobeerd van Vélo'v. Op 250 plekken in de stad en de voorsteden rond Lyon zijn 3000 fietsen beschikbaar voor inwoners en voor bezoekers. Een beetje zoals in de hippiejaren het idee was in Amsterdam, maar wat nooit echt gelukt is omdat de fietsten steeds gejat werden. Dat is in Lyon moeilijker. Ik was zeer tevreden, het werkte erg goed.

Parijs gaat binnenkort ook zo'n fietsenproject krijgen, met een bijna even ridicule naam: Vélib'. Het wordt iets duurder dan in Lyon, maar dat is gebruikelijk in Parijs. Als het goed is, komen er voor het eind van het jaar ruim 20.000 fietsen beschikbaar. Net als in Lyon gaat het Franse reclamebedrijf JCDecaux (die van de bushokjes) de fietsen leveren en beheren, na een lange strijd met de Amerikaanse rivaal Clear Channel. Ik ben erg benieuwd.

Vandaag lees je er alles over in de regionale kranten, zoals de originele redenen die sommigen hebben om zo'n fiets te gebruiken. Het verhaal staat onder meer hier. Op deze site lees je over de stand van zaken van witte fietsen elders in Europa.